Je hebt een mooi aanbod, weet wat je te bieden hebt en wilt natuurlijk zoveel mogelijk mensen bereiken. Want hoe meer mensen je producten of diensten zien, hoe groter de kans dat er klanten tussen zitten. Toch?
Maar wie probeer je dan eigenlijk te bereiken? Misschien zeg je: 'Iedereen die interesse heeft in wat ik aanbied.' Of: 'Mijn producten zijn geschikt voor jong en oud.' Dat klinkt lekker ruim. Alleen maak je het jezelf daarmee behoorlijk lastig. Want hoe bepaal je wat je gaat vertellen als je eigenlijk tegen iedereen tegelijk praat?
Je doelgroep bepalen helpt je om duidelijk te krijgen voor welke groep mensen of bedrijven jouw aanbod interessant is en op wie jij je met je marketing wilt richten.
Wat is een marketing doelgroep eigenlijk?
Heb je een webshop met gespecialiseerde barbecue-accessoires? Dan is de woonplaats misschien veel minder belangrijk. Je kunt dan namelijk bestellingen door heel Nederland versturen. Je wilt waarschijnlijk vooral mensen bereiken die graag barbecueÃĢn en interesse hebben in de producten die jij verkoopt.
Een doelgroep beschrijft dus welke groep mensen of bedrijven je wilt bereiken en welke eigenschappen ze met elkaar gemeen hebben.
Wat is het verschil tussen je markt en je doelgroep?
Die twee begrippen worden regelmatig door elkaar gebruikt.
- Je markt is het grotere geheel van mensen of bedrijven die mogelijk interesse hebben in producten of diensten zoals die van jou.
- Je doelgroep is een specifieke groep binnen die markt waarop jij je wilt richten.
Neem bijvoorbeeld iemand die barbecue-accessoires verkoopt. De markt bestaat dan logischerwijze uit mensen en bedrijven die barbecueÃĢn en daarvoor producten kopen. Maar binnen die markt zitten heel verschillende groepen.

De gelegenheidsbarbecuer
Steekt de barbecue aan zodra het zonnetje schijnt of wanneer er vrienden langskomen. Zoekt vooral gemak, gezelligheid en betaalbare accessoires.

De fanatieke hobbybarbecuer
Vindt barbecueÃĢn een hobby op zich. Experimenteert met verschillende bereidingen, rooktechnieken en accessoires. Is bereid te investeren in materialen waarmee die hobby nog leuker wordt.

De professionele gebruiker
Gebruikt barbecues voor catering, evenementen of andere zakelijke activiteiten. Heeft behoefte aan betrouwbare materialen, voldoende capaciteit en producten die intensief gebruik aankunnen.
Uiteindelijk kopen ze alle drie barbecueproducten, maar ze zoeken heel andere dingen. En daarmee kom je meteen bij een belangrijke vraag: op welke van deze groepen wil jij je richten?
waarom is je doelgroep bepalen zo belangriijk voor je bedrijf?
Misschien denk je: ‘Maar waarom zou ik kiezen? Ik kan toch gewoon aan iedereen verkopen?’ Natuurlijk kan dat. Je hoeft echt niemand weg te sturen omdat die toevallig niet binnen jouw doelgroep valt. Maar er is een verschil tussen mensen die iets bij je kÃēnnen kopen en de mensen op wie jij je met je marketing wilt richten.
Stel, je hebt een kledingwinkel. Je verkoopt kleding voor vrouwen van verschillende leeftijden. De ene klant zoekt een mooie outfit voor haar werk, de ander wil vooral iets comfortabels voor iedere dag en weer iemand anders zoekt een feestelijke jurk. Als je al deze vrouwen met dezelfde boodschap probeert aan te spreken, wordt het lastig om duidelijk te maken waarom ze juist bij jou moeten zijn.
Door je doelgroep duidelijker af te bakenen, kun je veel gerichter bepalen:
- Voor wie je jouw aanbod ontwikkelt. Je weet welke groep mensen of bedrijven je vooral wilt bedienen.
- Welke producten of diensten je onder de aandacht brengt. Je hoeft niet voortdurend alles tegelijk te promoten.
- Welke voorbeelden en beelden je gebruikt. Je kunt situaties laten zien die herkenbaar zijn voor de mensen die je wilt bereiken.
- Hoe je jouw marketingbudget inzet. Je voorkomt dat je tijd en geld besteedt aan groepen die nauwelijks interesse hebben in jouw aanbod.
- Waar je prioriteiten liggen. Je maakt bewustere keuzes in plaats van bij iedere nieuwe kans alle kanten op te schieten.
En dat geeft rust. Want als je weet voor wie je er bent, wordt het ook veel makkelijker om te bepalen waar je aandacht aan geeft.
Welke kenmerken gebruik je om je doelgroep te bepalen?
Bij het beschrijven van een doelgroep denken veel ondernemers als eerste aan leeftijd, geslacht en woonplaats. En dat is helemaal niet verkeerd. Sterker nog, bij sommige bedrijven zijn die gegevens ontzettend belangrijk.
Alleen zijn er meer kenmerken waarmee je een doelgroep kunt afbakenen. Welke je nodig hebt, hangt af van het product of de dienst die je aanbiedt. Laten we ze eens bekijken.
Demografische kenmerken vertellen iets over de algemene achtergrond van mensen.
Denk aan:
- Leeftijd of leeftijdsgroep.
- Geslacht, als dat relevant is voor jouw aanbod.
- Gezinssamenstelling.
- Opleidingsniveau.
- Beroep of werksituatie.
- Inkomen en bestedingsruimte.
Stel, je organiseert activiteiten voor jonge gezinnen. Dan zijn leeftijd en gezinssamenstelling waarschijnlijk relevant.
Verkoop je luxe maatwerkkeukens? Dan kan de financiÃĢle ruimte die mensen hebben een belangrijke rol spelen.
Maar let op: iemand met een hoog inkomen hoeft niet automatisch veel geld aan een keuken te willen besteden. En iemand met een lager inkomen kan juist jarenlang sparen voor een aankoop die ontzettend belangrijk voor diegene is.
Kijk dus ook naar hoeveel mensen willen en kunnen besteden aan wat jij aanbiedt.
Voor veel lokale ondernemers is locatie een van de belangrijkste kenmerken.
Denk aan:
- Woonplaats.
- Provincie of regio.
- Afstand tot je bedrijf.
- Land of verzorgingsgebied.
- Stedelijk of landelijk gebied.
Een kapper in Heerlen heeft meestal weinig aan klanten die tweehonderd kilometer verderop wonen. Maar voor een ondernemer die online trainingen aanbiedt, maakt die afstand misschien helemaal niets uit. En een webshop die uitsluitend binnen Nederland levert, hoeft zich niet automatisch op Belgische of Duitse klanten te richten.
Je doelgroep bepalen betekent dus ook kijken naar de grenzen van je bedrijf.
Waar kun je klanten daadwerkelijk helpen? En tot welke afstand is jouw aanbod voor hen interessant?
Dit is vaak het meest interessante gedeelte van je doelgroep bepalen. Want twee mensen van dezelfde leeftijd, met ongeveer hetzelfde inkomen en dezelfde woonplaats, kunnen totaal verschillende interesses hebben.
De ÊÊn geeft liever geld uit aan vakanties en ervaringen. De ander spaart voor een nieuwe auto. En weer iemand anders investeert het liefst in een hobby.
Daarom kun je ook kijken naar:
- Hobby’s en interesses.
- Levensstijl.
- Persoonlijke waarden.
- Voorkeuren en overtuigingen.
- Dingen waaraan mensen graag geld besteden.
- Activiteiten die belangrijk zijn in hun dagelijks leven.
Voor die eerder genoemde webshop met barbecue-accessoires is interesse in barbecueÃĢn bijvoorbeeld veel belangrijker dan het geslacht van de klant. Iemand van 28 kan ontzettend fanatiek bezig zijn met slowcooking, terwijl iemand van 55 alleen op een mooie zomerdag een paar hamburgers op de barbecue legt.
Ze vallen misschien allebei binnen dezelfde brede leeftijdsgroep, maar uiteindelijk zijn het voor jouw assortiment heel verschillende klanten.
Dit is vaak het meest interessante gedeelte van je doelgroep bepalen. Want twee mensen van dezelfde leeftijd, met ongeveer hetzelfde inkomen en dezelfde woonplaats, kunnen totaal verschillende interesses hebben.
De ÊÊn geeft liever geld uit aan vakanties en ervaringen. De ander spaart voor een nieuwe auto. En weer iemand anders investeert het liefst in een hobby.
Daarom kun je ook kijken naar:
- Hobby’s en interesses.
- Levensstijl.
- Persoonlijke waarden.
- Voorkeuren en overtuigingen.
- Dingen waaraan mensen graag geld besteden.
- Activiteiten die belangrijk zijn in hun dagelijks leven.
Voor die eerder genoemde webshop met barbecue-accessoires is interesse in barbecueÃĢn bijvoorbeeld veel belangrijker dan het geslacht van de klant. Iemand van 28 kan ontzettend fanatiek bezig zijn met slowcooking, terwijl iemand van 55 alleen op een mooie zomerdag een paar hamburgers op de barbecue legt.
Ze vallen misschien allebei binnen dezelfde brede leeftijdsgroep, maar uiteindelijk zijn het voor jouw assortiment heel verschillende klanten.
Verkoop je producten of diensten aan andere bedrijven? Dan kijk je vaak naar heel andere kenmerken.
Bijvoorbeeld:
- Branche of sector.
- Grootte van het bedrijf.
- Aantal medewerkers.
- Vestigingsplaats.
- Omzet of beschikbaar budget.
- Type organisatie.
- Functie van degene die over een aankoop beslist.
Een boekhouder die zich richt op zelfstandig ondernemers heeft waarschijnlijk een andere doelgroep dan een administratiekantoor dat uitsluitend grote bedrijven met tientallen medewerkers helpt.
En iemand die trainingen verzorgt voor scholen richt zich op een andere markt dan iemand die trainingen aanbiedt aan productiebedrijven.
Wees gerust, je hoeft niet al deze kenmerken te gebruiken. Kies vooral de eigenschappen die voor jouw aanbod relevant zijn. Want een ellenlange lijst met gegevens waar je uiteindelijk niets mee doet, maakt je doelgroep echt niet duidelijker.
Het bepalen van de doelgroep? 5 praktische stappen
Stap 1. Kijk naar je aanbod en de markt waarin je actief bent
Bied je fotografie aan? Dan kun je denken aan gezinnen, bruidsparen, ondernemers of bedrijven die professionele foto’s nodig hebben.
Het gaat er in deze stap om dat je een helder beeld krijgt van de verschillende groepen waarvoor jouw aanbod interessant kan zijn.
Wat heb je na deze stap?
Een eerste overzicht van je markt en de groepen mensen of bedrijven die mogelijk interesse hebben in jouw producten of diensten.
Stap 2. Breng de verschillende groepen in kaart
Nu gaan we het wat specifieker maken. Want binnen die grotere markt zijn waarschijnlijk groepen te vinden die bepaalde kenmerken met elkaar gemeen hebben. Kijk daarbij naar de eigenschappen die we eerder hebben besproken.
Bij de barbecuewebshop kun je bijvoorbeeld onderscheid maken tussen de gelegenheidsbarbecuer, de fanatieke hobbyist en de professionele gebruiker. Maar daarmee ben je er nog niet. Want wat weet je eigenlijk van deze groepen?
Denk bijvoorbeeld aan:
- Welke leeftijdsgroepen zijn vertegenwoordigd?
- Waar wonen of werken deze mensen?
- Hoeveel kunnen en willen ze ongeveer besteden?
- Welke interesses of hobby’s hebben ze?
- Hoe vaak gebruiken ze producten zoals die van jou?
- Welke kenmerken maken deze groep anders dan de andere groepen?
Gebruik daarvoor informatie die je al hebt, bijvoorbeeld uit bestellingen, gesprekken met klanten of je verkoopgegevens. Heb je nog weinig gegevens? Dan kun je voorlopig een eerste inschatting maken. Maar schrijf er wel bij wat je weet en wat je nog moet onderzoeken.
Want een aanname wordt natuurlijk niet ineens een feit omdat je hem netjes in een Excel-bestand zet. đ
Wat heb je na deze stap?
Een overzicht van verschillende groepen binnen je markt, met de belangrijkste kenmerken en verschillen.
Stap 3. Onderzoek welke groepen interessant zijn voor jouw bedrijf
Je hebt nu verschillende groepen in beeld. Maar dat betekent niet automatisch dat iedere groep even interessant is voor jouw bedrijf. Daarom gaan we kijken welke mogelijkheden er zijn.
Neem opnieuw de barbecuewebshop als voorbeeld. Misschien ontdek je dat de gelegenheidsbarbecuer vooral op zoek is naar eenvoudige en goedkope accessoires. Maar jouw assortiment bestaat grotendeels uit gespecialiseerde producten voor mensen die graag experimenteren met grillen en roken. Dan sluit jouw aanbod waarschijnlijk beter aan bij de fanatieke hobbyist.
Dat betekent niet dat een gelegenheidsbarbecuer nooit iets bij je kan kopen. Alleen is de kans groot dat je met jouw huidige assortiment meer kunt betekenen voor mensen die barbecueÃĢn echt als hobby zien.
Is er voldoende belangstelling voor jouw aanbod?
Zijn er genoeg mensen of bedrijven die interesse hebben in de producten of diensten die je aanbiedt? Een hele kleine groep kan interessant zijn, maar er moeten natuurlijk wel voldoende mogelijkheden zijn om er een bedrijf op te bouwen.
Sluit jouw aanbod aan op wat deze groep zoekt?
Heb je producten of diensten die voor deze groep daadwerkelijk interessant zijn? Of zou je jouw hele assortiment of dienstverlening moeten veranderen om deze mensen goed te kunnen helpen?
Kunnen en willen deze mensen ervoor betalen?
Een groep kan enorm enthousiast zijn over je aanbod, maar als niemand bereid of in staat is om ervoor te betalen, wordt het lastig. Kijk daarom naar het budget en de bestedingsruimte binnen de groep, Ên naar wat mensen aan producten of diensten zoals die van jou willen uitgeven.
Kun jij deze groep daadwerkelijk bedienen?
Heb je voldoende capaciteit, kennis, mogelijkheden en middelen voor die doelgroep?
Een zelfstandige meubelmaker kan bijvoorbeeld besluiten zich te richten op particuliere maatwerkopdrachten, omdat grote zakelijke projecten voorlopig te veel productiecapaciteit vragen.
Hoe ziet de concurrentie eruit?
Zijn er andere bedrijven die zich op dezelfde groep richten? En welke ruimte zie je voor jouw aanbod? Veel concurrentie hoeft geen reden te zijn om een doelgroep af te schrijven. Het kan juist laten zien dat er vraag bestaat. Maar het is wel belangrijk om te begrijpen waarin jouw aanbod verschilt van wat er al beschikbaar is.
Wat heb je na deze stap?
Een beter beeld van welke groepen interessant zijn voor jouw bedrijf en welke mogelijkheden en beperkingen daarbij een rol spelen.
Stap 4. Kies op welke doelgroep je je gaat richten
En dan komt het moment waarop veel ondernemers beginnen te twijfelen. Want kiezen betekent toch dat je andere klanten misloopt?
Nou, dat hoeft helemaal niet. Je kunt prima aan verschillende mensen verkopen, terwijl je ervoor kiest om je marketing vooral op ÊÊn of twee specifieke groepen te richten.
Bijvoorbeeld; je besluit dat de fanatieke hobbybarbecuer de belangrijkste doelgroep wordt voor jouw webshop. Dat is de groep waarvoor je assortiment het meest interessant is. Deze mensen gebruiken regelmatig accessoires, experimenteren graag en zijn bereid in hun hobby te investeren. Daar ga je je dus op richten.
Dat betekent niet dat de gelegenheidsbarbecuer geen bestelling meer mag plaatsen. En ook een professionele cateraar is natuurlijk welkom. Maar wanneer je keuzes maakt voor je assortiment en je communicatie, hou je vooral rekening met de groep waarop je je wilt richten.
Je kunt ook meerdere doelgroepen kiezen. Bijvoorbeeld ÊÊn belangrijke doelgroep en een tweede groep die je met een deel van je aanbod wilt bedienen. Denk aan een speelgoedwinkel die zich vooral richt op ouders, maar ook opaâs en omaâs als tweede doelgroep heeft.
Het belangrijkste is dat je weet waar je prioriteit ligt. Want iedere groep tegelijk evenveel aandacht proberen te geven, vraagt behoorlijk wat tijd, geld en energie.
Wat heb je na deze stap?
Een bewuste keuze voor de doelgroep of doelgroepen waarop jij je met je aanbod en marketing wilt richten.
Stap 5. Beschrijf je doelgroep en controleer of je aannames kloppen
Nu wordt het tijd om alles samen te brengen. Je hebt onderzocht welke groepen er binnen je markt bestaan, welke kenmerken belangrijk zijn en welke groep het beste aansluit op jouw bedrijf. Daar maken we een duidelijke doelgroepbeschrijving van. En dat hoeft geen compleet levensverhaal te worden hoor. Het gaat erom dat je in een paar zinnen kunt uitleggen wie je wilt bereiken en waarom deze groep interessant is voor jouw aanbod.
Doelgroep beschrijven: een praktisch voorbeeld
Laten we de fanatieke hobbybarbecuer als voorbeeld van je doelgroep nemen. Een eerste doelgroepbeschrijving zou er bijvoorbeeld zo uit kunnen zien:
‘Mijn doelgroep bestaat uit mannen en vrouwen van ongeveer 25 tot 55 jaar die barbecueÃĢn als serieuze hobby hebben. Ze wonen verspreid over Nederland en experimenteren graag met grillen, roken en slowcooking. Ze kopen regelmatig accessoires en zijn bereid te investeren in producten die aansluiten op hun hobby. Ze vinden kwaliteit, gebruiksgemak en de mogelijkheden van materialen belangrijk.’
Dat is al een stuk duidelijker dan:
‘Mannen tussen de 25 en 60 jaar die van barbecueÃĢn houden.’
Je hebt nu namelijk niet alleen leeftijd en interesses beschreven, maar ook iets gezegd over de manier waarop deze mensen hun hobby beleven, welke producten ze kopen en hoeveel waarde ze eraan hechten. De leeftijden en andere kenmerken zijn hier illustratief. Bij je eigen bedrijf controleer je natuurlijk of ze overeenkomen met de werkelijkheid.
Maar wie zijn de mensen binnen zo'n doelgroep?
Neem Thomas. Thomas is 29, werkt in de ICT en is gek op grillen, roken en slowcooking. In zijn vrije tijd experimenteert hij graag met nieuwe bereidingen en barbecue-accessoires. Hij past daarmee prima binnen de groep fanatieke hobbybarbecuers.
Maar Thomas is natuurlijk niet de enige.
Binnen diezelfde doelgroep zitten misschien mensen van 45 die ieder weekend uitgebreid koken voor vrienden. Of een vrouw van 52 die inmiddels een complete buitenkeuken heeft ingericht en het liefst nieuwe rooktechnieken uitprobeert.
Ze hebben dezelfde hobby en vergelijkbare interesses, maar verschillen behoorlijk in hun persoonlijke omstandigheden. En dat is helemaal prima.
Een doelgroep is namelijk een groep mensen met relevante overeenkomsten. Het zijn geen kopieÃĢn van elkaar.
Controleer of je doelgroepbeschrijving klopt
Een mooie beschrijving is natuurlijk fijn, maar je wilt wel weten of die overeenkomt met de werkelijkheid. Kijk daarom nog eens kritisch naar de kenmerken die je hebt opgeschreven. Zijn ze gebaseerd op informatie die je hebt verzameld? Of heb je vooral ingevuld wat jou logisch lijkt?
Misschien dacht je dat jouw klanten voornamelijk mannen tussen de 25 en 45 jaar waren, terwijl uit je verkoopgegevens blijkt dat ook veel vrouwen en oudere hobbyisten regelmatig bestellen.
Dan is het handig om je beschrijving aan te passen. En blijf dat ook doen wanneer je bedrijf verandert of je nieuwe inzichten krijgt.
Wat heb je na deze stap?
Een duidelijke, bruikbare doelgroepbeschrijving die je kunt gebruiken als uitgangspunt voor je aanbod en marketing.
Kun je meerdere doelgroepen hebben?
Jazeker. Veel ondernemers bedienen verschillende groepen klanten. Denk aan een fotograaf die zowel zakelijke portretten maakt als gezinsreportages verzorgt. Of een kledingwinkel die zich richt op vrouwen van verschillende leeftijden, met kleding voor zowel dagelijks gebruik als speciale gelegenheden.
Dat kan prima.
Alleen is het handig om die groepen wel van elkaar te onderscheiden. Want iemand die zakelijke portretfoto’s nodig heeft, zoekt iets heel anders dan een gezin dat graag mooie foto’s wil laten maken. En een klant die een outfit zoekt voor een bruiloft, heeft andere wensen dan iemand die comfortabele kleding voor het werk nodig heeft.
Je kunt voor deze groepen dus verschillende accenten leggen in je aanbod en communicatie. Maar dat betekent niet dat je iedere doelgroep evenveel aandacht hoeft te geven. Kijk vooral welke groep het beste aansluit op je aanbod, waar de meeste vraag naar is en welke kansen je ziet om verder te groeien. Misschien levert ÊÊn groep nu het grootste deel van je omzet op, terwijl een andere groep juist interessant is voor de toekomst. Zo kun je bewust bepalen waar je prioriteit ligt.
Door te bepalen welke doelgroep voorrang krijgt, kun je veel gerichter keuzes maken.
En vergeet niet: die keuze staat niet voor altijd vast. Je bedrijf ontwikkelt zich. Je aanbod verandert. En soms ontdek je een interessante groep klanten waar je eerder nauwelijks aandacht aan hebt besteed. Dan kun je jouw doelgroep opnieuw bekijken en je keuzes aanpassen.
Van doelgroep naar je ideale klant en klantprofiel
Je hebt nu een duidelijker beeld van de groep mensen of bedrijven waarop je je wilt richten. Maar binnen die doelgroep zitten natuurlijk nog steeds heel verschillende klanten.
De ÊÊn past misschien beter bij jouw manier van werken dan de ander. En sommige klanten halen meer waarde uit je aanbod dan andere. Daarom is het interessant om na het bepalen van je doelgroep nog een stap verder te kijken.
Welke klanten passen het beste bij jouw bedrijf?
- Dat onderzoek je wanneer je jouw ideale klant gaat bepalen. En als je eenmaal weet welke klanten je wilt bereiken, kun je je verder verdiepen in wie deze mensen zijn, hoe hun dagelijks leven eruitziet en welke keuzes ze maken.
- In mijn artikel over klantprofielen in de praktijk laat ik zien hoe je die informatie gebruikt om betere keuzes te maken voor je aanbod, communicatie en marketing.
- Wil je vervolgens onderzoeken wat deze mensen daadwerkelijk nodig hebben? Dan kun je aan de slag met het achterhalen van de klantbehoefte.
Zo bouw je stap voor stap een steeds duidelijker beeld op van de mensen voor wie je er bent.
Een duidelijke doelgroep helpt je om keuzes te maken
Zoals je hebt gelezen hoef je echt niet iedereen te bereiken om een succesvol bedrijf te hebben. Belangrijker is dat je weet voor welke mensen of bedrijven jouw aanbod interessant is en op welke groep jij je wilt richten.
Dat geeft je een duidelijk uitgangspunt wanneer je nieuwe producten of diensten ontwikkelt, je communicatie voorbereidt of plannen maakt voor je marketing. En misschien ontdek je tijdens het bepalen van je doelgroep wel dat je tot nu toe vooral bezig bent geweest met mensen die eigenlijk nauwelijks interesse hebben in wat je aanbiedt.
Dat kan even slikken zijn. Maar liever dat je het nu ontdekt dan dat je nog maanden tijd en geld steekt in marketing die weinig oplevert.
Begin daarom eens met het opschrijven van de verschillende groepen waarvoor jouw aanbod interessant kan zijn. Kijk welke kenmerken ze met elkaar gemeen hebben, waarin ze verschillen en welke groep het beste bij jouw bedrijf past.
Want als je weet wie je wilt bereiken, wordt het een stuk makkelijker om te bepalen voor wie je jouw keuzes maakt.
Wil je jouw doelgroep zelf in kaart brengen?
Met mijn gratis werkboek Laat je merk groeien ga je praktisch aan de slag met je doelgroep, klantprofiel, klantreis, zichtbaarheid en marketing.
Je krijgt 107 paginaâs met praktische tips, voorbeelden en opdrachten Ên begeleidende mails die je stap voor stap door het werkboek helpen, met extra uitleg en voorbeelden om de opdrachten makkelijker toe te passen op je eigen bedrijf.